9 шар бильярдынын эрежелери
Оюн 1ден 9га чейин номерленген
жана бир ак шар менен ойнолот. Максат –
эрежеге ылайык сокку менен лузага түшүрүү. Ар бир соккуда ак шар
столдогу
болушу керек, бирок шарларды номерлеринин тартиби менен түшүрүү милдеттүү эмес.
Баштапкы сокку
Номерленген шарлар ромб формасында тизилет. 1-номерлүү шар ромбдун алдыңкы учунда, белгиленген чекитте жайгашат, 9-номерлүү шар ортосуна коюлат, калгандары туш келди тизилет.
Оюн башталганда ак шарды баштапкы сызыктын артындагы каалаган жерге коюуга болот.
Эгер бир да шар лузага түшпөсө, кеминде төрт номерленген шар бир же бир нече бортко тийиши керек. Болбосо эреже бузуу болуп эсептелет.
Партиядагы экинчи сокку – Push Out
Эгер баштапкы соккуда эреже бузулбаса, андан кийинки соккуну аткаруучу оюнчу төмөнкү сол бурчтагы «Push out» баскычын басып, «push out» тандай алат. Бул соккуда
«Туура эмес шарга биринчи тийүү»
жана
эрежелери колдонулбайт, бирок башка эрежелер күчүндө калат. Эгер «push out» эреже бузбастан аткарылса, экинчи оюнчу кийинки соккуну өзү аткара алат же кезекти «push out» аткарган оюнчуга кайтарып бере алат.
Оюнду улантуу
Оюнчу шарды эрежеге ылайык лузага түшүрүп турганда оюнун уланта алат. Эгер шарды түшүрө албаса, бул өзүнчө эреже бузуу эмес, бирок кезек атаандашына өтөт.
Оюнчу ар бир соккуну
ичинде аткарышы керек. Болбосо эреже бузуу катталып, атаандашы ак шарды столдун каалаган жерине коюуга укук алат.
Эгер 9-номерлүү шар эреже бузулган соккуда лузага түшсө, ал кайра белгиленген чекитке коюлат.
Эреже бузуулар
Эгер оюнчу эреже бузса, кезек атаандашына өтөт. Атаандашы ак шарды столдун каалаган жерине коё алат.
– Ак шар номерленген шарга тийгенден кийин эч бир шар лузага түшпөйт жана эч бир шар бортко тийбейт.
Туура эмес шарга биринчи тийүү
– Ак шар алгач столдогу эң кичине номерлүү шарга эмес, башка шарга тийет.
– Сокку
ичинде аткарылган жок.
Утуш же утулуу
Эгер оюнчу
каалаган эрежеге ылайык сокку менен лузага түшүрсө («push out» соккусунан тышкары), партияны утат.
Эгер оюнчу өзүнүн үч соккусунда
эреже бузуп, алардын ортосунда бир да эрежеге ылайык сокку аткарбаса, партиядан утулат.
Кесипкөй эрежелер
Кесипкөй эрежелерди «Оюн жана чат жөндөөлөрү» бөлүмүнөн күйгүзсө болот (жазылуучулар үчүн гана).
Кесипкөй эрежелер боюнча
ар бир соккунун алдында шарды жана лузаны жарыялоо керек
(баштапкы соккудан тышкары). Система демейки шарды жана лузаны сунуштайт. Башка шарды же лузаны тандагың келсе гана кол менен өзгөртөсүң.
Эгер жарыяланбаган шар гана лузага түшсө же жарыяланган шар башка лузага түшсө, бул өзүнчө эреже бузуу ЭМЕС, бирок кезек атаандашына өтөт.
Партияны утуш үчүн 9-номерлүү шарды жана лузаны алдын ала жарыялоо керек.
Эгер 9-номерлүү шар жарыяланбай же туура эмес лузага түшсө, ал белгиленген чекитке кайра коюлуп, оюн уланат.
Система
аныктайт жана ар бир кош сокку эреже бузуу болуп эсептелет.